Anadolu Merinosu: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler

Kısaca

• Anadolu Merinosu, Alman Yapağı Et Merinosu ile Akkaraman'ın melezlenmesiyle elde edilmiş, Orta Anadolu'da yetiştirilen et ve yapağı yönlü bir koyun ırkıdır.
• 2021 hayvancılık kayıtlarında İç Anadolu'nun 13 ilinin tamamında 2.033.332 baş Anadolu Merinosu vardır.
• Koyun ağırlığı tescil ekinde ortalama 55,0 kg, TİGEM'de 70 kg'dır; doğuran koyun başına 1,3–1,4 kuzu alınır.
• Yapağısı ince ve birörnektir; verim için kaynaklar ortalama 2,3 kg ile 3,5–4,0 kg arasında ayrışır.

Yetiştirildiği bölgeler

Orta Anadolu'da yetiştirilir; 2009 kataloğu yayılma alanını İç Anadolu'nun batı kısımları olarak verir. 2021 hayvancılık kayıtlarında (HAYBİS) İç Anadolu'nun 13 ilinin tamamında 2.033.332 baş Anadolu Merinosu görünür; aynı kayıtlarda ayrı bir Merinos satırında 9 ilde 290.920 baş daha vardır. TİGEM'in damızlık koyunculuk sayfasında bu ırk için Ankara'daki Polatlı ve Konya'daki Altınova işletmeleri gösterilir.[1][2][3][4]

Verim yönü

Et ve yapağı yönlü kombine.[1][2]

Görünüş

Vücut, baş ve bacaklar beyazdır; iri, derin ve geniş yapılıdır. Yüz ve bacakların alt kısımları çıplak, kulaklar yatay ve geniştir. Kuyruk ince ve kısadır. Koyunlar boynuzsuzdur; tescil ekine göre koçlar boynuzlu olabilir, 2009 kataloğu iki cinsiyetin de genelde boynuzsuz olduğunu yazar.[1][2]

Ergin canlı ağırlık

Koyunlarda kaynaklar ayrışır: tescil ekinde ortalama 55,0 kg (tek tek hayvanlarda 30,7–78,0 kg), 2009 kataloğunda 50–55 kg, TİGEM'de 70 kg. Tescil ekinde koç ağırlığı yazılı değildir; 2009 kataloğu 80–90 kg, TİGEM 100 kg verir.[1][2][3]

Doğum ağırlığı

Tescil ekinde erkek kuzularda ortalama 4,5 kg, dişi kuzularda ortalama 4,0 kg; tek tek kuzularda erkekte 2,1–6,0 kg, dişide 2,0–6,5 kg. 2009 kataloğunda erkekte 4,3 kg, dişide 4,1 kg.[1][2]

Kuzu verimi

Doğuran koyun başına tescil ekinde 1,3, 2009 kataloğunda 1,4 kuzu.[1][2]

Süt verimi

Tescil ekinde laktasyon süt verimi yazılı değildir; laktasyon süresi ortalama 120 gündür (en kısa 28, en uzun 150 gün). 2009 kataloğu 120 günde 70–90 kg, TİGEM 120 günde 70–100 kg verir.[1][2][3]

Yapağı verimi

Yapağısı ince ve birörnektir. Verimde kaynaklar ayrışır: tescil ekinde ortalama 2,3 kg (tek tek hayvanlarda 0,5–4,8 kg), 2009 kataloğunda 3,0–3,5 kg, TİGEM'de 3,5–4,0 kg. Tescil ekinde ortalama incelik 22,0 mikrondur.[1][2][3]

Öne çıkan özellik

Alman Yapağı Et Merinosu ile Akkaraman'ın melezlenmesiyle Polatlı ve Altınova tarım işletmelerinde elde edilmiştir. Tescil ekinde %80 Merinos, %20 Akkaraman olarak tanımlanır; 2009 kataloğu ve TİGEM %75–80 Merinos genotipi taşıdığını yazar. Yürüme yeteneği ve sürü içgüdüsü iyidir; İç Anadolu'nun az engebeli, yetersiz meralarına ve karasal iklimine uyum sağlamıştır.[1][2][3]

Tescil

28 Aralık 2007 tarihli ve 26740 sayılı Resmî Gazete, Tebliğ No: 2007/52, Ek-33. Orta Anadolu Merinosu aynı tebliğle ayrı bir ırk olarak tescil edilmiştir (Ek-34).[1][5]