Keçi ırkları
Ankara keçisi: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler
Ankara keçisi, Tiftik keçisi adıyla da bilinen tiftik yönlü yerli ırktır. Büyük çoğunluğu Ankara başta olmak üzere İç Anadolu'da yetiştirilir; ufak, ince ve zarif yapılıdır.
Kısaca
- Ankara keçisi (Tiftik keçisi) tiftik yönlü yerli bir ırktır; büyük çoğunluğu Ankara başta olmak üzere İç Anadolu'da yetiştirilir.
- Tescil ekine göre tiftik verimi ortalama 2,75 kg'dır; 2011–2015 ölçümlerinde keçilerde 1,81–2,26 kg bulunmuştur.
- Ufak yapılıdır: tescil ekine göre ergin tekeler ortalama 42,82 kg, keçiler ortalama 33,59 kg gelir.
- Doğuran keçi başına 1,00–1,15 oğlak alınır; genellikle sağılmaz.
Ankara keçisi özellikleri
Her satırın sonundaki numara, bilginin alındığı kaynağı gösterir. Kaynak listesi sayfanın sonundadır.
- Yetiştirildiği bölgeler
- Büyük çoğunluğu Ankara başta olmak üzere İç Anadolu'dadır: Konya, Karaman, Eskişehir, Afyon, Çankırı, Çorum, Kastamonu, Kırşehir, Kütahya, Niğde, Yozgat ve Bolu. Siirt, Mardin, Bitlis ve Van'da da yetiştirilir. En saf örnekler Ankara yöresindedir.[1][2][3]
- Görünüş
- Çoğunlukla beyazdır; Konya yöresinde krem ve sarı, Doğu ve Güneydoğu'da gümüşi gri, kahverengi ve siyah olanları vardır. Yüz ve bacaklar dışında bütün beden ince, yumuşak, parlak ve lüleli tiftikle örtülüdür. Tekelerde boynuz kuvvetli ve burgu şeklindedir, dişilerde kısa ve arkaya kıvrıktır; boynuzsuzlara da rastlanır. Kulaklar geniş, uzun ve sarkıktır. Vücut ufak, ince ve zariftir.[1][2]
- Ergin canlı ağırlık
- Tescil ekinde tekede 33–62 kg (ortalama 42,82 kg), keçide 22–45 kg (ortalama 33,59 kg). Et ve Süt Kurumu tekede 35–55 kg, keçide 30–40 kg verir.[1][3]
- Doğum ağırlığı
- Tescil ekinde erkekte ortalama 2,64 kg (1,0–3,6 kg), dişide ortalama 2,46 kg (1,0–3,9 kg). Üç sürüde yapılan ölçümde 2,18–2,64 kg bulunmuştur.[1][4]
- Oğlak verimi
- Tescil ekinde doğuran keçi başına 1,00–1,06 oğlak (ortalama 1,03). Lalahan enstitü sürüsü ile Ayaş ve Beypazarı'ndaki yetiştirici sürülerinde bir doğumdaki oğlak sayısı 1,07–1,15, doğum oranı %82,5–92,8 ölçülmüştür. Et ve Süt Kurumu oğlaklama oranını %80, ikizlik oranını %1 kadar verir.[1][3][4]
- Süt verimi
- Genellikle sağılmaz. Sağıldığında, oğlağın emdiği hariç sağım dönemi süt verimi 25–50 kg'dır. Ayaş'ta bir yetiştirici sürüsünde laktasyon süt verimi 85,21 kg, laktasyon süresi 175,13 gün ölçülmüştür.[1][3][4]
- Tiftik verimi
- Tescil ekinde 1,37–6,5 kg, ortalama 2,75 kg. Lalahan enstitü sürüsü ile Ayaş ve Beypazarı'ndaki yetiştirici sürülerinde 2011–2015 ölçümlerinde keçilerde 1,81–2,26 kg bulunmuştur. Et ve Süt Kurumu dişide 3–4 kg, erkekte 4–6 kg verir.[1][3][4]
- Öne çıkan özellik
- Uzun yol yürümeye elverişlidir; sürü ve analık içgüdüsü iyidir. Sarp ve engebeli arazide yetiştirilebilir, özel bakım ve besleme istemez. Geç gelişen bir ırktır. 800 metreden yüksek, kuru ve az yağışlı yerlerde yetişir; alçak ve rutubetli ortamda yaşayamaz.[1][2][5]
- Tescil
- 12 Aralık 2004 tarihli ve 25668 sayılı Resmî Gazete, Tebliğ No: 2004/39, Ek-15.[1]
Kaynaklar nerede ayrışıyor?
- Tiftik veriminde kaynaklar ayrışır: Et ve Süt Kurumu'nun dişide 3–4 kg, erkekte 4–6 kg'lık değerleri, 2011–2015 ölçümlerinin (1,81–2,26 kg) ve tescil eki ortalamasının (2,75 kg) belirgin üstündedir. Ölçüme dayalı değerler esas alınmalıdır.
- Süt verimi rakamları farklı tanımlara dayanır: 25–50 kg oğlağın emdiği hariç sağım dönemi verimidir; 85,21 kg tek bir sürüde ölçülen laktasyon verimidir.
- Çoğuz doğumda da fark vardır: Et ve Süt Kurumu ikizlik oranını %1 kadar verirken, sürü ölçümlerinde bir doğumdaki oğlak sayısı 1,07–1,15 bulunmuştur.
Sürünüzde bu ırk varsa
Yukarıdaki rakamlar ırkın ortalamasıdır; sizin sürünüz farklı çıkabilir. Farkı ancak kendi kaydınız gösterir.
Koç katımı ve doğum
Katım tarihi girilince beklenen doğum tarihi 150 gün varsayımıyla hesaplanır. Doğumda her yavru ayrı kaydedilir; tek, ikiz ve üçüz doğumların dağılımı doğum oranları raporunda görünür (raporlar Başlangıç ve üstü planlarda).
Üreme YönetimiSoy ve akrabalık
Anne ve baba küpe numarasıyla soy ağacı oluşur; koç ya da teke katımı kaydında yakın akraba eşleşmesi için uyarı çıkar.
Genetik TakipAşı ve tedavi
Aşı, tedavi ve muayene kayıtları hayvanın sağlık geçmişine yazılır; yaklaşan ve geciken aşılar listelenir.
Sağlık Yönetimi
Sık sorulan sorular
Ankara keçisi kaç kilo tiftik verir?
Tescil ekinde tiftik verimi 1,37–6,5 kg, ortalama 2,75 kg'dır. Lalahan enstitü sürüsü ile Ayaş ve Beypazarı'ndaki yetiştirici sürülerinde 2011–2015 ölçümlerinde keçilerde 1,81–2,26 kg bulunmuştur. Et ve Süt Kurumu'nun dişide 3–4 kg, erkekte 4–6 kg'lık değerleri bu ölçümlerin üstündedir.
Ankara keçisi kaç kilo olur?
Tescil ekine göre ergin tekeler 33–62 kg (ortalama 42,82 kg), keçiler 22–45 kg (ortalama 33,59 kg) gelir. Et ve Süt Kurumu tekede 35–55 kg, keçide 30–40 kg verir.
Ankara keçisi hangi illerde yetiştirilir?
Büyük çoğunluğu Ankara başta olmak üzere İç Anadolu'dadır. Konya, Karaman, Eskişehir, Afyon, Çankırı, Çorum, Kastamonu, Kırşehir, Kütahya, Niğde, Yozgat ve Bolu ile Siirt, Mardin, Bitlis ve Van'da da yetiştirilir.
Ankara keçisi sağılır mı?
Genellikle sağılmaz. Sağıldığında, oğlağın emdiği hariç sağım dönemi süt verimi 25–50 kg'dır; Ayaş'ta bir yetiştirici sürüsünde laktasyon süt verimi 85,21 kg ölçülmüştür.
Kaynaklar
Bu sayfadaki bütün rakamlar aşağıdaki belgelerden alınmıştır.
- [1]Yerli Hayvan Irk ve Hatlarının Tescili Hakkında Tebliğ (2004/39), Ek-15: Ankara KeçisiResmî Gazete, 12 Aralık 2004, sayı 25668, 2004
- [2]Yerli Keçi Irkları (Türkiye Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Tanıtım Kataloğu'ndan)T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Hayvancılık Genel Müdürlüğü, 2009
- [3]Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi)Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü, Bilgi Bankası, tarihsiz
- [4]Enstitü ve Yetiştirici Elinde Korunan Ankara Keçilerinde Çeşitli Verim Özelliklerinin AraştırılmasıErol, H., Özdemir, P., Odabaş, E., Şenyüz, H. H., Ünal, N. ve Behrem, S.; Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 57(1): 1–12, 2017
- [5]Tiftik (Ankara) Keçisi Yetiştiriciliği ve Yozgat İli PotansiyeliTüfekci, H.; Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi 10(2): 147–157, 2021
Sürünüzü birlikte kuralım
Formu doldurun, sizi arayalım. Hayvanlarınızı panele birlikte aktarıyor, ilk kayıtları beraber giriyoruz. 20 hayvana kadar ücretsiz.