Dağlıç koyunu: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler

Kısaca

• Dağlıç, Orta ve Batı Anadolu'da yetiştirilen küçük yapılı, yağlı kuyruklu, kombine verimli bir yerli koyun ırkıdır.
• Tescil ekinde koçlar ortalama 49,74 kg, koyunlar ortalama 37,44 kg gelir; 2009 kataloğu koçta 53 kg, koyunda 46 kg verir.
• Doğuran koyun başına ortalama 1,04 kuzu alınır; süt verimi iki resmî kaynakta yaklaşık 57 kg'dır.
• Elverişsiz bakım ve besleme koşullarında yaşama gücü yüksektir; 2009 tarihli akademik derleme ırkı melezleme nedeniyle ağır tehdit altında sayar.

Yetiştirildiği bölgeler

Orta ve Batı Anadolu'da yetiştirilir; tescil eki Afyon, Eskişehir, Bilecik, Bolu, Isparta, Burdur, Kütahya, Uşak ve Denizli illerini sayar. 2009 tarihli akademik derleme yayılma alanını İç Batı Anadolu ve Göller Bölgesi olarak verir. 2021 hayvancılık kayıtlarında (HAYBİS) Ege'de 110.868 baş görünür; bunun 58.902'si Afyonkarahisar'da, 47.779'u Manisa'dadır.[1][3][4]

Verim yönü

Kombine. 2009 kataloğu et ve süt yönlü olarak tanımlar.[1][2]

Görünüş

Genel olarak beyazdır; göz ve ağız çevresinde, kulaklarda ve bacaklarda siyah ya da koyu kahverengi lekeler bulunur. Kuyruk yağlı, yassı, geniş ve kalp biçimindedir. Koçlar boynuzludur; tescil ekine göre boynuzsuzluk oranı %2–3'ü geçmez. Koyunlar boynuzsuzdur; boynuzluluk oranı %5'i geçmez. Küçük yapılıdır; baş dar ve uzuncadır.[1][2]

Ergin canlı ağırlık

Tescil ekinde koçlar ortalama 49,74 kg (tek tek hayvanlarda 32–64 kg), koyunlar ortalama 37,44 kg (tek tek hayvanlarda 25–50 kg). 2009 kataloğu koçta 53 kg, koyunda 46 kg verir.[1][2]

Doğum ağırlığı

Tescil ekinde erkek kuzularda ortalama 3,45 kg, dişi kuzularda ortalama 3,5 kg; tek tek kuzularda erkekte 2,0–5,2 kg, dişide 1,9–5,4 kg.[1]

Kuzu verimi

Doğuran koyun başına tescil ekinde ortalama 1,04 kuzu (en düşük 1,0, en yüksek 1,31), 2009 kataloğunda 1 kuzu; çoğunlukla tek kuzu verir.[1][2]

Süt verimi

Tescil ekinde sağım dönemi süt verimi 57,06 kg, 2009 kataloğunda laktasyon süt verimi 57 kg olarak geçer. İki kaynak da laktasyon süresini 75–105 gün verir; ancak tescil ekinde sağım süresi 169,37 gün yazılıdır ve sağım süresi laktasyondan uzun olamayacağı için süre bilgisi güvenilir sayılmaz.[1][2]

Yapağı verimi

Yapağısı kaba karışık, sağlam ve kuvvetlidir. Kirli yapağı verimi tescil ekinde ortalama 2,27 kg (tek tek hayvanlarda 1,0–4,0 kg), 2009 kataloğunda 2,3 kg.[1][2]

Öne çıkan özellik

Elverişsiz bakım ve besleme koşullarında yaşama gücü yüksektir; uzak mesafelere iyi yürür ve göçer olarak da yetiştirilir. Burdur ve Isparta'da dağ eteklerindeki kovuklarda ve açık korularda barındırılır.[1][2]

Tescil

12 Aralık 2004 tarihli ve 25668 sayılı Resmî Gazete, Tebliğ No: 2004/39, Ek-11; yerel adları Dağlıç ve Herek olarak geçer.[1]