Keçi ırkları
Halep (Şam) keçisi: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler
Halep keçisi, Şam ya da Damascus keçisi adlarıyla da anılan süt yönlü bir ırktır. Türkiye'de Hatay'dan Urfa'ya uzanan kuşakta az sayıda yetiştirilir; yüksek sıcaklığa dayanıklılığıyla tanınır.
Kısaca
- Halep keçisi, Şam ya da Damascus keçisi adlarıyla da anılan süt yönlü bir ırktır.
- Türkiye'de Hatay'dan başlayarak Urfa'ya kadar uzanan kuşakta az sayıda yetiştirilir.
- Hatay'da ölçülen iki sürüde ortalama 323,2 ve 347,6 litre süt alınmıştır; Et ve Süt Kurumu 250–550 kg aralığını verir.
- Yüksek sıcaklığa dayanıklıdır; düz ovalarda kısa bitki örtüsünden iyi yararlanır.
Halep keçisi özellikleri
Her satırın sonundaki numara, bilginin alındığı kaynağı gösterir. Kaynak listesi sayfanın sonundadır.
- Yetiştirildiği bölgeler
- Türkiye'de Hatay'dan başlayarak Urfa'ya kadar uzanan kuşakta, Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da az sayıda yetiştirilir. Önce Suriye sınırındaki illerde görülmüş, sonra yayılmıştır; Hatay'da giderek yaygınlaşmaktadır.[2][4]
- Verim yönü
- Süt.[1]
- Görünüş
- Türkiye'de sayıca fazla olan tip koyu kestane (kırmızı kahverengi) renklidir; siyah, alaca ve gri olanları da vardır. Vücut uzun kıllarla örtülüdür. Uzun vücutlu ve yüksek bacaklıdır; meme yapısı sarkıktır.[1][4]
- Doğum ağırlığı
- Hatay'da 36 oğlakta ortalama 3,5 kg.[2]
- Oğlak verimi
- Et ve Süt Kurumu döl verimini 1,5–1,8 verir. Hatay'da 20 keçilik bir sürüde doğuran keçi başına oğlak verimi %180 bulunmuştur; doğumların %30'u tekiz, %60'ı ikiz, %10'u üçüzdür.[1][2]
- Süt verimi
- Hatay'da 10 keçilik bir sürüde 240 günlük laktasyonda ortalama 347,6 litre (277,5–458,0 litre), 20 keçilik bir başka sürüde 90 günlük emzirmeden sonraki 180 günde 323,2 litre ölçülmüştür. Et ve Süt Kurumu 200–290 günlük laktasyonda 250–550 kg aralığını verir.[1][2][3]
- Öne çıkan özellik
- Yüksek sıcaklığa dayanıklıdır. Düz ovalarda kısa bitki örtüsünden ve hasat sonrası anız alanlarından iyi yararlanır. Uzun vücut ve yüksek bacak geniş düzlüklerde uzun yürümeyi kolaylaştırır; dağlık ve engebeli arazide ise dezavantajdır.[4]
Kaynaklar nerede ayrışıyor?
- Irk kaynaklarda üç adla geçer: Halep, Şam ve Damascus keçisi. Hatay'daki araştırmalar Şam keçisi adını kullanır.
- Süt ve oğlak verimi ölçümleri küçük sürülere dayanır (10 ve 20 keçi); tek bir sayı yerine aralık olarak okunmalıdır.
- Boynuz ve kulak yapısı, ergin canlı ağırlık ve tescil durumu için okunabilen güvenilir bir kaynak bulunamadı; bu yüzden sayfada yer almıyor.
Sürünüzde bu ırk varsa
Yukarıdaki rakamlar ırkın ortalamasıdır; sizin sürünüz farklı çıkabilir. Farkı ancak kendi kaydınız gösterir.
Süt verimi
Süt miktarı hayvan bazında kaydedilir; her hayvanın geçmişi grafikte izlenir. Sürü geneli süt raporu yoktur.
Süt Üretim TakibiKoç katımı ve doğum
Katım tarihi girilince beklenen doğum tarihi 150 gün varsayımıyla hesaplanır. Doğumda her yavru ayrı kaydedilir; tek, ikiz ve üçüz doğumların dağılımı doğum oranları raporunda görünür (raporlar Başlangıç ve üstü planlarda).
Üreme YönetimiSoy ve akrabalık
Anne ve baba küpe numarasıyla soy ağacı oluşur; koç ya da teke katımı kaydında yakın akraba eşleşmesi için uyarı çıkar.
Genetik TakipAşı ve tedavi
Aşı, tedavi ve muayene kayıtları hayvanın sağlık geçmişine yazılır; yaklaşan ve geciken aşılar listelenir.
Sağlık Yönetimi
Sık sorulan sorular
Halep keçisi kaç litre süt verir?
Hatay'da 10 keçilik bir sürüde 240 günlük laktasyonda ortalama 347,6 litre, 20 keçilik bir başka sürüde 90 günlük emzirmeden sonraki 180 günde 323,2 litre süt alınmıştır. Et ve Süt Kurumu 200–290 günlük laktasyon için 250–550 kg aralığını verir.
Halep keçisi ile Şam keçisi aynı ırk mı?
Evet. Kaynaklarda Halep, Şam ve Damascus adları aynı ırk için kullanılır; Hatay'daki araştırmalar Şam keçisi adını tercih eder.
Halep keçisi bir doğumda kaç oğlak verir?
Et ve Süt Kurumu döl verimini 1,5–1,8 verir. Hatay'da 20 keçilik bir sürüde doğumların %30'u tekiz, %60'ı ikiz, %10'u üçüz olmuştur.
Halep keçisi hangi bölgelerde yetiştirilir?
Türkiye'de Hatay'dan başlayarak Urfa'ya kadar uzanan kuşakta, Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da az sayıda yetiştirilir. Yüksek sıcaklığa dayanıklıdır ve düz ovalarda iyi otlar.
Kaynaklar
Bu sayfadaki bütün rakamlar aşağıdaki belgelerden alınmıştır.
- [1]Damaskus Keçisi (Şam Keçisi)Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü, Bilgi Bankası, tarihsiz
- [2]Yarı Entansif Koşullarda Yetiştirilen Şam Keçileri ile Kilis x Kıl Keçisi Melez Genotipinin Süt ve Döl Verim ÖzellikleriKeskin, M., Gül, S., Can, E. ve Gündüz, Z.; Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 56(1): 20–24, 2016
- [3]A Comparative Study on the Milk Yield and Milk Composition of Two Different Goat Genotypes under the Climate of the Eastern MediterraneanKeskin, M., Avşar, Y. K., Biçer, O. ve Güler, M. B.; Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences 28(3): 531–536, 2004
- [4]Halep (Damascus, Şam) Keçisi YetiştiriciliğiBarıtcı, İ. ve Adıgüzel, C.; Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6(1): 39–42, 2017
Sürünüzü birlikte kuralım
Formu doldurun, sizi arayalım. Hayvanlarınızı panele birlikte aktarıyor, ilk kayıtları beraber giriyoruz. 20 hayvana kadar ücretsiz.