Kıl keçisi: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler

Kısaca

• Kıl keçisi Türkiye'nin her bölgesinde yetiştirilen, süt, et ve kıl yönlü kombine bir yerli ırktır.
• Ergin tekeler 45–90 kg, keçiler 40–65 kg gelir; cüsse bölgeden bölgeye çok değişir.
• Tescil ekine göre laktasyon süt verimi ortalama 98 kg, laktasyon süresi ortalama 183 gündür; doğuran keçi başına 1,1 oğlak alınır.
• Kötü bakım ve besleme koşullarında yetiştirilebilir; meyilli ve kayalık araziye en iyi tırmanan ırk olarak tanımlanır.

Yetiştirildiği bölgeler

Türkiye'nin her bölgesinde bulunur. Tescil ekinde yayılma alanı Ege ve Akdeniz kıyı kuşağı, Marmara, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu ve İç Anadolu olarak geçer. Toroslar gibi dağlık, ormanlık ve çalılık bölgelerde daha yoğundur.[1][2][3][5]

Verim yönü

Kombine. Tescil eki önceliği süt, et ve kıl diye sıralar; Et ve Süt Kurumu çoğu yörede öncelikli verimin et olduğunu yazar.[1][2][3]

Görünüş

Genellikle siyahtır; gri, kahverengi, alaca ve kır renkli olanları da vardır. Erkek ve dişi boynuzludur, nadiren boynuzsuz olur. Kulaklar iri ve sarkıktır, uzunluğu 15–20 cm'dir; sakal iki cinsiyette de görülür. Üst kaba kıllar çadır, çuval ve yer yaygısı yapımında kullanılır; alttaki ince kıllar (keşmir) tekstilde kullanılabilir.[1][2][3]

Ergin canlı ağırlık

Tescil ekinde ve 2009 kataloğunda tekede 45–90 kg, keçide 40–65 kg. Et ve Süt Kurumu tekede 65–90 kg, keçide 45–65 kg verir. Cüsse bölgeden bölgeye çok değişir.[1][2][3]

Doğum ağırlığı

Tescil ekinde erkekte ortalama 3,37 kg (1,0–4,5 kg), dişide ortalama 2,51 kg (1,0–4,0 kg). Konya'da 25.437 oğlakta erkekte 3,07 kg, dişide 2,96 kg ölçülmüştür.[1][5]

Oğlak verimi

Tescil ekinde ve 2009 kataloğunda doğuran keçi başına 1,1 oğlak. Et ve Süt Kurumu doğumda keçi başına ortalama 1 oğlak yazar.[1][2][3]

Süt verimi

Tescil ekinde laktasyon süt verimi 45,99–144,55 kg (ortalama 98 kg), laktasyon süresi 86–244 gün (ortalama 183 gün). Et ve Süt Kurumu 180–220 günlük laktasyonda 80–150 litre verir. Araştırmalarda bildirilen aralık 70–160 kg'dır.[1][2][3][4]

Kıl verimi

Üst kaba kıl 0,210–0,677 kg, ortalama 0,41 kg; keşmir 0,046 kg.[1][2]

Öne çıkan özellik

Kötü bakım ve besleme koşullarında yetiştirilebilir; uzun yürür, sıcağa ve soğuğa dayanır. Tescil ekine göre fundalık ve makiliklerden en iyi yararlanan, meyilli ve kayalık araziye en iyi tırmanan ırktır. Yılın hemen tamamında merada barındırılabilir. Analık kabiliyeti çok yüksektir.[1][2][6]

Tescil

12 Aralık 2004 tarihli ve 25668 sayılı Resmî Gazete, Tebliğ No: 2004/39, Ek-16.[1]