Keçi ırkları
Norduz keçisi: özellikleri, verimi ve yetiştirildiği bölgeler
Norduz keçisi, Van'ın Gürpınar ilçesinde Norduz olarak tanınan yörede yetiştirilen yerli bir ırktır. Süt, et ve kıl için tutulur; tekeleri uzun ve görkemli boynuzludur.
Kısaca
- Norduz keçisi Van'ın Gürpınar ilçesinde, Norduz olarak tanınan yörede yetiştirilen yerli bir ırktır.
- Süt, et ve kıl yönlü kombine bir ırktır; sütü Van otlu peynirinde kullanılır.
- Tescil ekinde laktasyon süt verimi 95 kg ve üstü, dişilerde canlı ağırlık ortalama 48 kg olarak geçer.
- Tekeleri uzun ve görkemli boynuzludur; dişilerde boynuz nadiren görülür.
Norduz keçisi özellikleri
Her satırın sonundaki numara, bilginin alındığı kaynağı gösterir. Kaynak listesi sayfanın sonundadır.
- Yetiştirildiği bölgeler
- Van ili Gürpınar ilçesinin köylerinde, Norduz olarak tanınan yörede yetiştirilir.[1][2][3]
- Verim yönü
- Kombine; öncelik sırasıyla süt, et ve kıl.[1]
- Görünüş
- Esas renk siyahtır; beyaz, krem, gri, kahverengi ve alaca olanları da görülür. Tekeler boynuzludur; boynuzlar görkemli, sağlam ve uzundur. Dişilerde boynuz nadiren görülür. Kulaklar sarkıktır.[1][2]
- Ergin canlı ağırlık
- Tescil ekinde dişide 28–68 kg, ortalama 48 kg. Ankara Üniversitesi çiftliğinde farklı yaşlardaki hayvanlarda erkekler ortalama 45,6 kg, dişiler ortalama 32,0 kg gelmiştir.[1][5]
- Doğum ağırlığı
- Erkekte ortalama 3,0 kg (1,5–3,5 kg), dişide ortalama 2,7 kg (2,3–4,1 kg).[1]
- Süt verimi
- Tescil ekinde laktasyon süt verimi 95 kg ve üstü. Araştırmalarda 66–222 kg bildirilmiştir. Et ve Süt Kurumu 185,1–226 günlük laktasyonda 138,5–347,2 kg verir.[1][2][3][4]
- Kıl verimi
- Et ve Süt Kurumu'na göre 424,9 g.[3]
- Öne çıkan özellik
- Engebeli ve eğimli, bitki örtüsü ve su kaynakları zengin Norduz yöresinde alçak ve yüksek otlaklarda yetiştirilir; karlı ve soğuk dönemde saman ve tahıl verilir. Sütü, koyun sütüyle birlikte Van otlu peynirinde kullanılır. Sayısı hızla azalmıştır; koruma programı yürümektedir.[1][2][3]
- Tescil
- 12 Aralık 2004 tarihli ve 25668 sayılı Resmî Gazete, Tebliğ No: 2004/39, Ek-17.[1]
Kaynaklar nerede ayrışıyor?
- Süt veriminde kaynaklar çok ayrışır: tescil eki 95 kg ve üstü, araştırmalar 66–222 kg, Et ve Süt Kurumu 138,5–347,2 kg verir. Et ve Süt Kurumu'nun üst sınırı diğerlerinin çok üstündedir ve dayanağı belirtilmemiştir.
- Tescil ekindeki 48 kg'lık ortalama ile Ankara Üniversitesi çiftliğinde ölçülen 32,0 kg arasında büyük fark vardır; ölçüm farklı yaşlardaki hayvanlarda yapılmıştır.
- Tescil ekinde üreme, kıl ve kulak alanları boştur; bu ırk hakkında yayımlanmış veri azdır.
Sürünüzde bu ırk varsa
Yukarıdaki rakamlar ırkın ortalamasıdır; sizin sürünüz farklı çıkabilir. Farkı ancak kendi kaydınız gösterir.
Süt verimi
Süt miktarı hayvan bazında kaydedilir; her hayvanın geçmişi grafikte izlenir. Sürü geneli süt raporu yoktur.
Süt Üretim TakibiTartım ve kilo artışı
Tartım tek tek ya da toplu girilir; hayvanın kilo gelişimi grafikte görünür, kilo artış raporu en çok ve en az kilo alanları listeler (raporlar Başlangıç ve üstü planlarda).
Verim YönetimiKoç katımı ve doğum
Katım tarihi girilince beklenen doğum tarihi 150 gün varsayımıyla hesaplanır. Doğumda her yavru ayrı kaydedilir; tek, ikiz ve üçüz doğumların dağılımı doğum oranları raporunda görünür (raporlar Başlangıç ve üstü planlarda).
Üreme YönetimiSoy ve akrabalık
Anne ve baba küpe numarasıyla soy ağacı oluşur; koç ya da teke katımı kaydında yakın akraba eşleşmesi için uyarı çıkar.
Genetik TakipAşı ve tedavi
Aşı, tedavi ve muayene kayıtları hayvanın sağlık geçmişine yazılır; yaklaşan ve geciken aşılar listelenir.
Sağlık Yönetimi
Sık sorulan sorular
Norduz keçisi nerede yetiştirilir?
Van ili Gürpınar ilçesinin köylerinde, Norduz olarak tanınan yörede yetiştirilir. Yöre engebeli ve eğimlidir; keçiler alçak ve yüksek otlaklarda tutulur.
Norduz keçisi kaç litre süt verir?
Kaynaklar ayrışır: tescil ekinde laktasyon süt verimi 95 kg ve üstü, araştırmalarda 66–222 kg, Et ve Süt Kurumu'nda 138,5–347,2 kg olarak geçer.
Norduz keçisi kaç kilo olur?
Tescil ekinde dişilerde canlı ağırlık 28–68 kg, ortalama 48 kg'dır. Ankara Üniversitesi çiftliğinde farklı yaşlardaki hayvanlarda erkekler ortalama 45,6 kg, dişiler ortalama 32,0 kg gelmiştir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki bütün rakamlar aşağıdaki belgelerden alınmıştır.
- [1]Yerli Hayvan Irk ve Hatlarının Tescili Hakkında Tebliğ (2004/39), Ek-17: Norduz KeçisiResmî Gazete, 12 Aralık 2004, sayı 25668, 2004
- [2]Yerli Keçi Irkları (Türkiye Evcil Hayvan Genetik Kaynakları Tanıtım Kataloğu'ndan)T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Hayvancılık Genel Müdürlüğü, 2009
- [3]Norduz KeçisiEt ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü, Bilgi Bankası, tarihsiz
- [4]Gökçeada, Malta ve Türk Saanen Keçi Genotiplerinin Süt Verim Özellikleri Bakımından KarşılaştırılmasıTölü, C., Yurtman, İ. Y. ve Savaş, T.; Hayvansal Üretim 51(1): 8–15, 2010
- [5]Kilis, Norduz ve Honamlı Keçilerinde Bazı Morfolojik ÖzelliklerAlizadehasl, M. ve Ünal, N.; Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 51(2): 81–92, 2011
Sürünüzü birlikte kuralım
Formu doldurun, sizi arayalım. Hayvanlarınızı panele birlikte aktarıyor, ilk kayıtları beraber giriyoruz. 20 hayvana kadar ücretsiz.